 |
 |
 |
| - programy - realizowane projekty - moja klasa - osiągnięcia - rok szkolny 2005/06 |
 |
 |
|
Program nauczania biologii w klasach I - II
liceum ogólnokształcącego
(zakres podstawowy)
(opracowany zgodnie z aktualnie obowiązującą
podstawą
programową dla liceów i techników
- www.men.waw.pl)
III. Treści nauczania
Klasa I semestr I
Dział I
Metodologia badań naukowych - 8 jednostek lekcyjnych
| lp | Proponowane jednostki tematyczne | Szczegółowe (operacyjne) cele kształcenia
a) wiadomości b) umiejętności c) postawy |
Materiał nauczania | Metody, formy, pomoce dydaktyczne | uwagi |
| 1,2 | Podstawowe zasady postępowania w pracy naukowej. Metoda dedukcji i indukcji. | a) uczeń - podaje co stanowi istotę badań naukowych (pytanie- odpowiedź) - definiuje pojęcie dedukcji, indukcji, skok indukcyjny, logiczne rozumowanie - wyjaśnia związek ciekawości wobec świata z rozwojem nauki - ilustruje graficznie dedukcję i indukcję b) uczeń - porównuje dedukcję i indukcję - ocenia przydatność obu metod dla badań biologicznych - konstruuje przykłady myślenia dedukcyjnego i indukcyjnego c) uczeń - jest świadomy odpowiedzialność naukowca za skutki jego pracy - akceptuje zasady etyczne szczególnie istotne w badaniach biologicznych np. szacunek dla życia - jest otwarty na pracę zespołową |
Istota badań naukowych - pytania i odpowiedzi. Dedukcja . Indukcja. Skok indukcyjny. Zasady etyczne naukowca - szacunek dla życia, uczciwe przedstawianie osiągnięć, uznawanie pierwszeństwa odkryć naukowych itp. | Pogadanka , praca w grupach - burza mózgów - schematy graficzne, przykłady, tabelaryczne porównanie indukcji i dedukcji, ustalenie listy podstawowych zasad etycznych naukowca. Kserokopia schematu ilustrującego myślenie dedukcyjne ("Biologia" , Solomon, Ville str.17) | Ten temat zazwyczaj zajmuje dwie jednostki lekcyjne ze względu na ćwiczenia, jakie wykonują uczniowie - Konstruują przykłady myślenia logicznego dedukcyjnego i indukcyjnego. |
| 3,4 | Metody pracy biologa - obserwacja, doświadczenie, symulacja komputerowa | a) uczeń - definiuje pojęcia : ogląd, obserwacja - podaje podstawowe cechy obserwacji - definiuje pojęcia: doświadczenie, problem badawczy, hipoteza, materiał badawczy, próba kontrolna, placebo - opisuje symulację komputerową - rozróżnia obserwację i ogląd - uzasadnia konieczność prowadzenia dokumentacji obserwacji i doświadczenia b) uczeń - porównuje problem badawczy i hipotezę - ocenia przydatność obserwacji i doświadczenia oraz symulacji komputerowej c) uczeń - jest świadomy odpowiedzialności za wykorzystywanie żywych istot do rozwoju nauki - jest nastawiony na pracę w grupie |
Obserwacja. Cel obserwacji, obiekt, dokumentacja, czas obserwacji. Ogląd. Doświadczenie . Problem badawczy (cel). Hipoteza. Materiał badawczy. Próba kontrolna. Próba doświadczalna. Placebo. Symulacja komputerowa. | Pogadanka, elementy burzy mózgów. Analiza schematów obrazujących różne eksperymenty Solomon, Ville "Biologia", Matura bez problemów - biologia, wyd. Muza S.A. | 1. praca domowa: sporządzić plan doświadczenia 2. ten temat też zwykle rozciąga się na dwie jednostki lekcyjne z powodu ćwiczeń w konstrukcji planu obserwacji |
| 5 | Budowa, właściwości i zastosowanie mikroskopu optycznego. Mikroskopia elektronowa i jej możliwości. | a) Uczeń - wymienia elementy budowy mikroskopu, klasyfikuje je do części mechanicznej i optycznej - definiuje pojęcie rozdzielczości optycznej mikroskopu - wymienia podstawowe zasady posługiwania się mikroskopem optycznym b) uczeń - określa zastosowanie mikroskopu optycznego i elektronowego - porównuje wady i zalety każdego typu mikroskopu - analizuje możliwości zastosowania mikroskopii elektronowej we współczesnych naukach przyrodniczych |
Mikroskop świetlny i jego budowa - powtórzenie. Zasady posługiwania się - powtórzenie. Charakterystyka mikroskopu elektronowego, typy mikroskopów elektronowych i ich zastosowanie, przegląd elektrofotogramów | Praca z mikroskopem optycznym - ćwiczenia w grupach 2- osobowych, pogadanka, | Mikroskopy optyczne, elektrofotogramy, szkiełka podstawkowe i przykrywkowe |
| 6 | Obserwacje mikroskopowe, wykonywanie rysunków obrazów mikroskopowych - ćwiczenia. |
c) uczeń - zna zasady posługiwania się mikroskopem świetlnym - określa cechy rysunku schematycznego (jego sposób powstawania) d) uczeń - rysuje schemat na podstawie obrazu mikroskopowego - opisuje i podpisuje rysunek - ocenia przydatność rysunków schematycznych e) uczeń - jest świadomy poznawalności świata - kształtuje postawę badawczą - doskonali dyscyplinę pracy |
Opis rysunku - określenie elementów rysunku (poprzez odnośniki bezpośrednie lub legendę) Podpis rysunku - nr rysunku, nazwa obiektu, powiększenie. | Prezentacja indywidualna, pogadanka praca indywidualna z mikroskopem preparaty trwałe - organy roślinne (łodyga, korzeń - strefa włośnikowa, liść), tkanki zwierzęce (nabłonkowa, mięśniowa gładka i poprzecznie prążkowana, kostna, chrzęstna itp.), plemniki byka, człony tasiemca, odnóża i aparaty gębowe owadów. | Rysunki wykonywane ołówkiem lub cienkopisem, każdy wykonuje 6 rysunków z dowolnie wybranych, obserwowanych preparatów. |
| 7. 8. |
Przygotowanie preparatu świeżego - obserwacje, rysunek, opis, podpis - ćwiczenia. Sprawdzian z działu | a) uczeń - wymienia typy preparatów świeżych - definiuje pojęcia - skrawek, rozmaz - przedstawia sposób przygotowania preparatu - określa typy barwienia (przyżyciowe, utrwalające) b) uczeń - przygotowuje preparaty świeże w kropli wody - dokonuje obserwacji - wykonuje rysunek schematyczny c) uczeń - kształtuje postawę badawczą - doskonali samodyscyplinę - kształtuje odpowiedzialność za własne dokonania. a) uczeń - jak wyżej |
Przedstawienie: Typów szkiełek mikroskopowych, rodzajów preparatów świeżych, typów barwienia, sposobu przygotowania skrawka i preparatu, rozmazu. Jw. | Lekcja ćwiczeniowa z zastosowaniem mikroskopu, Prezentacja techniki przygotowania preparatu, praca indywidualna. Materiał - liście spichrzowe cebuli, owoce papryki, owoce pomidora, bulwa ziemniaka. Praca samodzielna uczniów. Test sprawdzający o charakterze otwartym | Każdy uczeń przygotowuje 3 preparaty świeże z dowolnie wybranego materiału, dokonuje obserwacji, wykonuje rysunki. Niestety, z tego tematu zrezygnowałam ze względu na brak czasu do jego realizacji |