Urszula Poziomek

Plan pracy wychowawczej w klasie I C (rok szkolny 2005/06)

Cele :
" integracja grupy
" wzrost poczucia bezpieczeństwa w grupie
" wzrost poczucia własnej wartości
" nabycie i doskonalenie umiejętności komunikacyjnych

1. Przedstawienie się uczniom. Zapoznanie się (wstępne) uczniów
Treści: przedstawienie się - imię, nazwisko, status zawodowy, rodzinny, moje wady i zalety. Pytania od uczniów. Pisemne przedstawienie się każdego z uczniów (imię, zalety, wady, co lubię, czego nie lubię).
Metody: prezentacja własna, praca indywidualna uczniów.(na rozdanych karteczkach wpisują informacje na w/w tematy). Po wypisaniu kartek każdy przyczepia swoją do ubrania i stara się zapoznać z jak największą liczbą osób, poruszając się swobodnie po sali (najlepiej, kiedy jesteśmy w sali bez ławek) Oficjalne rozpoczęcie klasowej kampanii wyborczej.
2. Zapoznanie uczniów klasy I z planem, regulaminem szkolnym, projektem nowej matury, regulaminem pracowni, zasadami klasyfikacji i promowania, przypomnienie zasad bezpiecznego poruszania się w drodze do i ze szkoły.
Treści: przekazanie treści podstawowych dokumentów szkolnych uczniom.
Metoda: wykład, odpowiedzi na pytania.
3. Wybór samorządu klasowego.
Treści: wybór komisji wyborczej i komisji skrutacyjnej. Ustalenie podstawowych zasad wyborczych. Zgłaszanie kandydatów. Głosowanie tajne. Podliczenie głosów. Ogłoszenie wyników.
Metody: warsztatowe
4. 5. Zabawy integracyjne w klasie.
Treści:
a) Zabawa "Zapamiętywanie imion: siadamy w kręgu - kolejne osoby wymieniają swoje imię a przedtem wszystkich poprzedników wskazując na nich np. ja nazywam się Ola a Ty Janek, Marysia, Gosia itp.
b) każdy wymienia swoje imię wraz ze swoją zaletą , której nazwa rozpoczyna się na tę samą literę , co imię - np. Jola - jasna, Michał - mądry ...
c) Wzajemne przedstawienie się - zabawa "Przedstawiam Wam..." : losowo tworzymy dwójki - każda z osób ma 3-4 minuty na opowiedzenie o sobie najważniejszych i najbardziej interesujących rzeczy drugiej, później następuje zmiana - po około 10 minutach w kręgu następuje wzajemne przedstawianie się. (ze względu na liczbę uczniów w oddziałach przewiduje się 2 godziny na tę zabawę)
5. Ustanawianie norm klasowych. Kontrakt klasowy.
Treści: Co nie podoba nam się w zachowaniu innych osób, co podoba się nam w zachowaniu innych, zapisanie wszystkich głosów (w pozytywnym aspekcie) np. jesteśmy dla siebie uprzejmi, nie plotkujemy= mówimy otwarcie o tym, co się nam nie podoba itp.
Następnie odbywa się dyskusja i każdy wypowiada się na temat swojej akceptacji norm klasowych (można złożyć pod nimi podpisy lub odbić swoje ręce lub palce - linie papilarne). Normy klasowe powinny być stale dostępne dla uczniów, wisieć w widocznym miejscu w klasie, można je uzupełniać, korygować - pod wpływem powstałych sytuacji. Ustalamy też konsekwencje ich łamania - np. obniżona ocena zachowania.
Metody: burza mózgów, dyskusja.

6. Organizacja wewnątrz klasy. Powołanie rozmaitych zespołów klasowych.
Treści: ustalenie, jakie zespoły będą przydatne w funkcjonowaniu klasy. Wybór osób do poszczególnych zespołów. Zobowiązanie członków zespołów do opracowania programów działania.
Metody: burza mózgów, praca w grupach.
7. Integracja klasy.
Treści: "Bajka klasowa" - krąg otwarty, w kręgu dowolna osoba rozpoczyna opowieść o naszej klasie, mówiąc pierwsze zdanie, każda następna mówi następne. Nie należy ingerować w treść bajki, z reguły w klasie znajdują się osoby, które korygują "niewłaściwe" treści. Bajka klasowa dostarcza dużo informacji o relacjach między uczniami w klasie, o lękach, konfliktach itp.
Metody: krąg otwarty, swobodne wypowiedzi uczniów.
8. Integracja klasy.
Treści: Zabawa "Lubię Cię za...": krąg otwarty, miękka piłeczka lub maskotka jest rzucana do wybranej osoby ze słowami np.: Maju, lubię Cię za to, że pomogłaś mi w matematyce, Zbyszku, lubię Cię za to, że fajnie się śmiejesz itp. Zasady to : nie odrzucamy maskotki z powrotem, rzucamy zawsze do innej osoby, wymieniamy tylko cechy pozytywne, nie dopuszczamy do złośliwości. Uwaga dla prowadzącego: ważne jest, aby każdy uczeń otrzymał choćby jedną dobrą wiadomość (jeśli nie otrzymuje jej od kolegów to powinien to zrobić nauczyciel). Rzucamy do momentu, kiedy wszyscy dostaną "newsa" i go przekażą innej osobie. Ze względu na liczbę osób w klasie można podzielić ją na dwie lub trzy grupy. W takiej sytuacji nauczyciel powinien "odwiedzać" wszystkie grupy.
9. Jan III Sobieski - życie prywatne i działalność polityczna - przygotowanie do konkursu wiedzy o patronie szkoły.
Treści: przedstawienie historii życia i pracy króla Jana III Sobieskiego.
Metody : pogadanka, prezentacja fragmentów tekstu historycznego przez uczniów w formie dramy
10. Spotkanie ze Świętym Mikołajem. Lubię Cię za...
Treści: rozdanie przez Świętego Mikołaja wcześniej zebranych upominków dla wylosowanych osób. Zabawa przeprowadzona zgodnie z opisem przy lekcji nr 10.
11. W komunikacji między ludźmi pomaga nam, przeszkadza nam...
Treści i metody: praca w grupach 5-6 osobowych na powyższy temat. Prezentacja grup, sporządzenie listy zachowań ułatwiających i utrudniających kontakty z innymi osobami. Ewentualna dyskusja nad kontrowersyjnymi zachowaniami.
12. Elementy komunikacji niewerbalnej.
Treści i metody: krótki wstęp w formie pogadanki na temat komunikacji niewerbalnej. Podział klasy na grupy 2-osobowe. Ćwiczenia - rozmowa z drugą osobą w trzech wersjach - normalnej, bez gestykulacji, w pozycji "plecami do siebie".
Swobodne wypowiedzi chętnych osób na temat samopoczucia w tych trzech różnych sytuacjach.
13. Komunikacji ciąg dalszy - bloki komunikacyjne.
Treści i metody: krótki wstęp na temat, czym są bloki komunikacyjne. Podział klasy na grupy 3-osobowe (2 uczestników, 1 obserwator). Przydział rozmaitych typów blokad poszczególnym grupom. Ćwiczenia warsztatowe. Swobodne wypowiedzi uczniów na temat samopoczucia w sytuacji stosowania różnych typów bloków komunikacyjnych.
14. Wstępna diagnoza klasy - zdania niedokończone.
Treści i metody: zapoznanie uczniów z celami lekcji. Nauczyciel czyta pierwszą część zdania - uczniowie kończą na karteczkach wcześniej rozdanych. Sondaż jest anonimowy. Wyniki sondażu w późniejszym czasie przedstawione są klasie.
15. Ocena zachowania - kryteria, samoocena, propozycje wychowawcy.

Propozycje gier i zabaw grupowych dla uczniów klas I (część z nich można realizować również w oddziałach starszych)

1. Zabawy ruchowe, wzmacniające poczucie bezpieczeństwa w grupie:
a) siad grupowy - wszyscy ustawiają się jeden za drugim, stając blisko siebie i opierając dłonie o ramiona poprzednika. Na sygnał wszyscy uginają kolana i "siadają" na kolanach następnej osoby
b) "tratwa ratunkowa" - grupa dzieli się losowo na podgrupy 8-10-osobowe, każda z podgrup otrzymuje duży karton lub kawał tektury, na dany znak wszyscy próbują zmieścić się na tratwie, wzajemnie sobie pomagając.
2. List z komplementami - otwarty krąg, każdy podpisuje (na dole) swoją kartkę swoim imieniem (plus pseudonim lub nazwisko, jeśli jest więcej osób o tym samym imieniu) i przekazuje ją osobie z lewej lub prawej strony, następnie osoba wpisuje coś dobrego, ciepłego dla tej osoby, zawija kartkę i przekazuje ją następnej osobie, czynność powtarza się tak długo aż kartka trafi z powrotem do właściciela. Jeśli oddział jest liczny to warto podzielić się na 3-4 grupy. Na zakończenie w kręgu dzielimy się swoimi emocjami w czasie tej zabawy - czy jest mi przyjemnie, czy coś mnie zaskoczyło, co mi sprawiło największą radość...
3. Moje zalety i wady - każdy na swojej kartce wypisuje z jednej strony swoje zalety, z drugiej wady (dobrze byłoby, gdyby zalet było więcej). Następnie dzielimy się nimi z pozostałymi osobami i dyskutujemy nad nimi - np. czy zawsze wada jest wadą np. nieśmiałość - zalety nieśmiałości, czy są osoby bez wad, itp.
4. Krytyk, który siedzi we mnie w środku... Każdy przez chwilę zastanawia się, co mówi mu jego wewnętrzny krytyk, w sytuacji, gdy coś mu nie wychodzi np. jesteś głupi, jesteś brzydka i nieatrakcyjna, on Cię nie chce...
Na kartce papieru każdy pisze taki tekst, który pojawia się najczęściej w jego życiu. Następnie grupa próbuje przerobić ten tekst na tekst pozytywny, na pozytywne myślenie o sobie np. nie jestem głupi a jedynie nie rozumiem tego problemu, z pomocą innych na pewno sobie z nim poradzę, mam ładny nos i oczy, itp. Każda z osób pod swoim głosem krytyka pisze dużymi literami STOP i dalej tekst pozytywny.
5. Jak zmieniać czarne myśli na różowe ? Burza mózgów - wszyscy próbują
określić sytuacje , w jakich czują się żle, które wywołują nieprzyjemne
reakcje, uczucia np. rodzic nakazuje posprzątać mieszkanie, nauczyciel
niesprawiedliwie ocenił wypowiedź. Należy zapisać te sytuacje na kartkach
a następnie każdy określa uczucia , jakie kojarzą mu się z tą sytuacją oraz myśli negatywne. Następnie każdy próbuje określić pozytywne myślenie, związane z
tą sytuacją a następnie zastanawiamy się , jakie nowe uczucia pojawiają się pod wpływem pozytywnego myślenia. Np. sytuacja: dostałem niesprawiedliwie jedynkę. Uczucia: złość, niepokój, smutek itp. Myśli negatywne: to wina nauczyciela, nie umie sprawdzać pracy, nie chciało mu się lub to moja wina, znów się nie nauczyłem wystarczająco dużo. Myślenie pozytywne: powinienem to wyjaśnić w spokojnej rozmowie z nauczycielem, przedstawić mu swoje argumenty i wysłuchać jego zdania. Uczucia nowe: spokój, pewność powziętej decyzji, zadowolenie z podjęcia próby rozwiązania problemu.

6. Zabawa "Wyobraź sobie..." - Każdy otrzymuje kartę do gry i wpisuje w odpowiednie koła wybrane przez siebie nazwy, następnie karty wrzucane są do worka(kartonu) i po kolei wyciągane przez osoby - cała grupa w kręgu próbuje odgadnąć czyja to karta. Tę zabawę
najlepiej jest przeprowadzić wtedy, kiedy klasa jest już zintegrowana - w jej trakcie można zauważyć osoby, które są poza klasą, osoby nieakceptowane przez klasę itp.
7. "Co mnie złości.." - na kartkach papieru każdy opisuje osoby lub sytuacje, które powodują u niego złość, następnie każdy próbuje znaleźć powody, dla których się złości - wypisujemy je na tablicy lub dużym papierze. Np. Kolega pożyczył jakąś dla nas cenną rzecz i popsuł ją, zostałam
namówiona do zrobienia czegoś, czego bym nigdy sama nie zrobiła itp. Staramy się nie krytykować złości tylko znaleźć jej źródła.
8. "Moja maska złości..." - każdy wykonuje z papieru swoją maskę złości i pod jej osłoną próbuje określić co tak naprawdę czuje kiedy okazuje swoją złość - może to być smutek, lęk itp. Później dyskutujemy dlaczego tak jest - co nie pozwala nam okazać rzeczywistego uczucia, jakie czujemy. Dlaczego złość jest dobrą maską...
9. (2 godziny)"Co może zrobić człowiek, który jest zły ?" - "burza mózgów" na temat zadany - wyłączamy oczywiście agresję fizyczną i psychiczną i krzyczenie na kogoś - wypisujemy wszystkie metody na tablicy (papierze) a następnie analizujemy kartę ćwiczeń panowania nad złością pt. Gdy człowiek jest zły. Można jeszcze odegrać krótkie dramy , w których zespoły zastosują wybraną przez siebie metodę. Można też zastanowić się nad znakami ostrzegawczymi, dzięki którym wiemy, że robimy się źli i wściekli lub też nad przyczynami, dla których takie metody radzenia sobie ze złością jak : krzyczenie na osobę, ucieczka, uderzenie osoby, przeniesienie winy na kogoś innego są nieprzydatne i bezsensowne ?
10. "Wymarzony pokój" - ćwiczenie relaksacyjne - każdy siada lub kładzie się wygodnie i wyobraża sobie pokój (miejsce), w którym czuje się dobrze i bezpiecznie. Następnie przypomina sobie osobę , na którą jest zły - wchodzi do swojego ulubionego pokoju po to , by poczuć się bezpiecznie i opanować swoją złość wobec tej osoby, żeby jej nie robić nic złego.

• Postaramy się zaprosić - z pomocą rodziców - na lekcje wychowawcze osoby wykonujące ciekawe zawody, które opowiedzą nam o swojej pracy (m.in. pracowników Straży Miejskiej)

  
  

• Przewiduję raz w miesiącu (od października) wyjście do teatru, na koncert lub na inne wydarzenie kulturalne poza godzinami lekcyjnymi.

• Moi uczniowie i ja zaprosimy rodziców do udziału w Festynie "Rodzice-Uczniowie-Nauczyciele", który odbędzie się w naszej szkole w grudniu br.

• Udostępniam też rodzicom swój adres e-mailowy do korespondencji a także wykorzystuję witryny internetowe klasową i własną do komunikacji z rodzicami i uczniami.